Pergola ogrodowa – czy łatwo samemu zrobić pergolę?

Pergola stosowana jest w architekturze już od zamierzchłych czasów. Na przestrzeni lat powstały różne rodzaje pergoli – od drewnianych, smukłych konstrukcji aż po te przysadziste i ciężkie np. z marmuru. My skupimy się na tych lekkich, drewnianych, które z łatwością możemy wykonać samodzielnie.

Co to jest pergola drewniana?

Pergola to pojęcie o bardzo szerokim znaczeniu. Oryginalnie znana jest jako element architektoniczny, nadający budynkom lekkości. Najczęściej przyjmują formę słupków połączonych drewnianą kratownicą lub belkami. Ustawione blisko siebie tworzą kształt tunelu, który estetycznie obsadzony roślinami daje miejsce osłonięte przed słońcem i wiatrem.

Pergola ogrodowa do przydomowego ogródka jest mniejsza i lżejsza. Ze względu na ilość posiadanego miejsca nie tworzy długich tuneli. Najczęściej przybiera formę efektownej bramy do ogrodu lub konstrukcji stanowiącej zacienienie nad ławką ogrodową albo innym miejscem relaksu.

Zazwyczaj składa się z kilku belek, na których opiera się ażurowa ścianka z drewnianej kratownicy. Dach może mieć kształt łuku lub być klasycznie prosty. Pergola ogrodowa występuje w formie wolnostojącej lub przylegać do ściany budynku.

Jak zbudować pergolę ogrodową w ogrodzie – budowa pergoli ogrodowej krok po kroku

Samodzielna budowa pergoli drewnianej nie musi być trudna i skomplikowana. Przed przystąpieniem do właściwych prac, sporządź projekt, a następnie wybierz i przygotuj miejsce. Teraz czas na zakupy. Elementy konstrukcji pergoli możemy podzielić na drewno i akcesoria stalowe (wkręty, kotwy, łączniki). W tym punkcie szczegółowo opowiemy o tym co potrzebujesz, by zrobić pergolę ogrodową.

Projekt pergoli - dlaczego warto od tego zacząć?

Jest duży wybór gotowych konstrukcji wolnostojących, dostępnych w Internecie oraz sklepach i marketach budowlanych. Jeżeli podchodzisz do sprawy bardziej ambitnie, możesz stworzyć ją sam z belek drewnianych. Niezależnie od tego na jaki projekt się zdecydujesz musisz na pierwszym miejscu postawić bezpieczeństwo konstrukcji.

Zazwyczaj optymalne wymiary pergoli to 2-2,5 m wysokości, ale zaleca się, żeby nie przekraczała 3 m. Zapewni to swobodne poruszanie wewnątrz nawet po obsadzeniu roślinami. Wyższa pergola mogłaby być wrażliwa na silniejsze podmuchy wiatru.

Wybór miejsca i przygotowanie podłoża

Przygotowanie miejsca na pergolę powinno być czynnością, od której zaczniesz prace. Jeśli jest to teren nieutwardzony trzeba koniecznie zadbać o jego wyrównanie. Jeśli masz już projekt pergoli przechodzisz do pomiarów i zaznaczenia miejsc, w których umieścisz słupy drewniane. Następnie, w zależności od projektu kopiesz doły w celu umieszczenia w nich kotwy do zabetonowania. Oczywiście możesz użyć też kotwy wbijane lub kotwy przykręcane, wtedy nie ma konieczności kopania dołów i robienia wylewki.

Kotwy i potrzebne materiały

Konstrukcja pergoli ogrodowej będzie narażona na niekorzystne warunki atmosferyczne – deszcz i silny wiatr, a dodatkowo obciążona przez rośliny pnące. Dlatego zadbajmy o stabilność pergoli stosując odpowiednio dobrane kotwy. Do lżejszych projektów na nieutwardzonym gruncie w zupełności wystarczą łatwe i szybkie w montażu kotwy wbijane.

Do masywniejszych lub bardziej rozbudowanych konstrukcji zaleca się użyć kotwy do zabetonowania. Wymaga to nieco więcej nakładu pracy, a montaż trwa dłużej, jednak taka konstrukcja będzie "nie do ruszenia" nawet podczas bardzo niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Jeśli umiejscowienie pergoli ogrodowej jest na utwardzonym gruncie np. kostka brukowa lub beton warto użyć podstaw słupa przykręcanych do betonu. Zapewnią one dużą stabilność konstrukcji, a unikniemy konieczności kucia w betonie.

Musisz połączyć słupy pergoli z drewnianą kratownicą. Mocowanie pergoli najlepiej zrobić przy pomocy specjalnie dedykowanych do tego łączników kątowych lub okucia pergoli. Do ich przykręcenia najlepiej użyć wkrętów typu TORX. Nie potrzeba nawiercać drewna, połączenie jest bardzo solidne, a praca idzie błyskawicznie.

Jeśli jedna część pergoli oparta będzie na ścianie budynku, to oprócz przymocowania do gruntu musimy połączyć ją także z murem. W tym celu świetnie sprawdzi się specjalnie przystosowany do tego łącznik ścienny.

Kiedy posiadasz już wszystkie materiały do budowy pergoli jak kotwy i łączniki, wkręty do drewna czas wybrać drewno i możesz działać!

Przygotowanie drewna - jakie drewno wybrać na pergolę?

Wymiary belek i wymiary słupków określa projekt pergoli. Pergola drewniana może być zbudowana z lekkich listew albo ciężkich słupów. Wszystko zależy czego oczekujesz od swojej konstrukcji. Równie duże znaczenie jak trwałość będzie mieć tu estetyka. Na oba te aspekty wpływ ma przede wszystkim gatunek drewna jakiego użyjesz.

• drewno miękkie - to popularny i dość tani budulec, który świetnie sprawdzi się przy budowie pergoli ogrodowej. Jest łatwe w obróbce, a także wystarczająco odporne na warunki atmosferyczne i uszkodzenia mechaniczne. Ważna jest w tym wypadku solidna impregnacja drewna i jego regularna konserwacja. Najpopularniejszy gatunek drewna miękkiego to drewno sosnowe. Oprócz powyższych cech, charakteryzuje się także niezłą elastycznością.
• drewno twarde - jest trwałe, ciężkie oraz posiada sporą naturalną odporność na czynniki zewnętrzne. Do minusów należy zaliczyć dużo wyższą cenę i trudniejszą obróbkę. Do gatunków twardych zaliczamy drewno dębowe, drewno modrzewiowe albo drewno bukowe.

Jakość drewna też ma znaczenie. Lepiej wydać nieco więcej i kupić wysezonowany materiał w sprawdzonym tartaku. Często tanie drewno z marketów budowlanych nawet po impregnacji nie będzie grzeszyć trwałością. Nie warto szukać pozornych oszczędności za wszelką cenę.

Czy pergola wymaga zgłoszenia? Czy montaż pergoli jest trudny?

Taki obiekt montuje się bardzo szybko i łatwo, ponieważ fundamenty pergoli nie muszą być betonowe. Jak wyżej wspomnieliśmy w większości przypadków wystarczy zastosować podstawy słupa, czyli kotwy wbijane w grunt. Montaż kotew wbijanych nie wymaga specjalnego przygotowania podłoża wystarczy wbić podstawę słupa w ziemię. Jest to możliwe dzięki odpowiedniemu wyprofilowaniu szpica kotwy. Tego rodzaju mocowanie nadaje się do konstrukcji lekkich, które nie będę mocno obciążane. Kotwa wbita na głębokość około 50 cm zapewni pergoli ogrodowej wystarczającą stabilność, ale są też kotwy o szpicach 75 cm dające jeszcze większą pewność konstrukcji. Kotwy zaleca się wbijać młotkiem gumowym lub przez kawałek drewna. Nie uszkodzimy w ten sposób warstwy antykorozyjnej.

Ciężka drewniana pergola ogrodowa

Znacznie większe konstrukcje z dachem wykonanym z drewnianych kantówek/belek lub podtrzymujące rośliny do pergoli silnie pnące, ciężkie np. winogrono zaleca się osadzić na kotwach do zabetonowania typu U z prętem zbrojeniowym, typu H, a na utwardzonym gruncie na kotwach przykręcanych do podłoża. Zapewnia to odpowiednie zabezpieczenie konstrukcji, która mimo dużego obciążenia będzie mocno umiejscowiona w podłożu.

Kotwy możesz w pełni dopasować do wymiarów naszych pergoli. Do wyboru są podstawy standardowe lub regulowane – dzięki temu masz pewność, że nawet podpory o niestandardowych wymiarach będą zamontowane solidnie, a sam montaż nie sprawi wiele trudności.

Czy pergola wymaga zezwolenia na budowę?

To częste pytanie towarzyszące budowie tzw. małej architektury. Z drugiej strony nie ma czemu się dziwić, skoro większość aktywności w Polsce jest opodatkowana, obwarowana płatnymi zezwoleniami lub co najmniej surowymi przepisami. Jak to wygląda w przypadku pergoli?

Na szczęście budowa pergoli nie wymaga zgłoszenia, ani nie jest wymagane zezwolenie na budowę, jeśli ta lekka konstrukcja nie przekracza 35 m2. Spełnia wtedy wymogi tzw. małej architektury. Pisząc ten artykuł mamy grudzień 2024, więc mimo wszystko dobrze upewnić się, czy w przepisach nic się nie zmieniło.

Samodzielna budowa pergoli – czy warto?

Dzięki pergolom twój przydomowy ogród zyska nowy, świeży i jednocześnie klasyczny wygląd. Może ona stanowić naturalną granicę między strefami ogrodu – np. tej z placem zabaw dla najmłodszych, a strefą relaksu dla starszych użytkowników ogrodu.

Jeśli dodasz do tego prostą konstrukcję, stosunkowo niewielki koszt oraz łatwy i szybki montaż przekonasz się, że pergola ogrodowa to trafny wybór. Jeżeli nie jesteś pewien czy sobie poradzisz, masz jakieś wątpliwości jakie elementy konstrukcji pergoli wybrać - skontaktuj się z nami. Pomożemy i doradzimy!

Pergola stosowana jest w architekturze już od zamierzchłych czasów. Na przestrzeni lat przybierała różne formy – od drewnianych, smukłych konstrukcji aż po te przysadziste i ciężkie np. z marmuru. My skupimy się na tych lekkich, drewnianych konstrukcjach, które z łatwością możemy wykonać samodzielnie.